De groep bij elkaar en wandelend door Alaverdi

Wake up call
Om 8 uur Armeense tijd schrok ik wakker van de wekker. Mijn Russische buren waren inmiddels allemaal schoon aan de haak en ik klom mijn bed uit, trok mijn sokken aan en waggelde naar een van de 2 badkamers. Het duurde slechts een paar seconden om mezelf te realiseren dat ik niet de enige ben die gebruik maakt van deze badkamer want na 3 stappen zakte het water door de sokken heen en stond ik ‘ tot op mijn voeten’ in het water. Na de wekker was dit de 2e wake up call. Februari 16, de dag dat ik de verjaardag van Stan ga vieren in een land vol met mensen die uit het verleden erg veel met zich mee dragen en proberen het hoofd boven water te houden. Een betere metafoor om deze dag te beginnen is er denk ik niet.

_BDM7126
IRIS B&B

De training (foto volgt nog)
Gisteren heb de hele groep B&B eigenaren ontmoet in een gebouw met trainingsruimte. Spannend? Nee, eigenlijk niet. Ja, misschien of dat de beamer functioneerde op mijn mac Book? Of er wel voldoende ruimte is om de presentatie te houden? Maar je vraagt je natuurlijk ook af of het is wat men er van verwacht en of de toehoorders er iets aan hebben. Het zaaltje zat bomvol met 20 personen. Het snoertje naar de beamer dat ik net voor vertrek nog thuisgezonden kreeg van de nazaten van Steve Jobs bleek onmisbaar en de training kon van start gaan.

Mijn tolk, Venera, vertaalde alles wat ik zei in het Engels wat niet op het scherm verscheen. De rest was vertaald door iemand van SMEDNC en prijkte mooi op het scherm. Er werd enthousiast meegedaan en op de vragen en korte opdrachten werd soms heel fanatiek gereageerd. Toch gebeurde waar mijn ‘oude meester’ Johan Spape voor had gewaarschuwd. Als je op gaat in je presentatie en je behandelt alvast iets van de volgende pagina, dan raak je de draad kwijt want je kan de sheet die op de muur verschenen niet lezen. Waar was ik ook al weer……Eh ja….Je kijkt dan naar de muur en ziet allerlei letters waarbij bijvoorbeeld het woord ‘ workshop in je B&B’ ongeveer 15 tot 20 woorden is in het Armeens. Dan was er natuurlijk Venera die redding bracht. Elke sheet zorgde voor een heftige discussie of overleg waar ik geen chocolade van kon maken. Als wij ‘ Venera en ik’ er tussendoor kwamen was het wel stil en luisterde men aandachtig.

Wat opviel was dat er binnen de groep van eigenaren 5 zijn die nog moeten openen. Voor hun is bijvoorbeeld de meest basale dingen die je doet al een eye opener. Voor de eigenaren die al 8 en zelfs 10 jaar een B&B hebben waren er, denk ik, niet echt heel veel nieuwe dingen bij. Toch waren er voor hun wel degelijk nieuwe dingen te ontdekken. Wat te denken van vegetariërs en veganisten. Voor deze mensen koken blijkt voor sommigen gesneden koek en voor de andere weer onmogelijk. Kortom, ik heb heel veel info uit de mensen gehaald die ik nu ga gebruiken bij de individuele bezoeken die vanaf vandaag gaan beginnen. Ik verlaat IRIS (zie booking.com) van Irina Israyelyan en haar man in het plaatsje Alaverdi en vertrek naar …..het volgende dorp. De lijst heb ik nog niet gezien maar dat zit wel goed. Ik weet dat sommigen hoog in de bergen liggen en de anderen weer in het centrum van een stad of dorp. We gaan het zien.


_BDM7144De complete groep met de leraar in het midden

Na de presentaties werd er gegeten aan de tafel in de kamer van Irina. In de De kamer, vol met boeken uit het verre verleden die bij ons in Zwijndrecht zeker ook bij de 2e hands winkel staan, werd de BBQ, verse salade, in zuur gelegde bloemkool en andere groente verorberd. Oma was er ook en ook de eigenaar van een ander B&B met een vriendin en de huishoudster en de tolk.

_BDM7176 _BDM7196
Het voetbalstadion en de koperfabriek

Het vele zitten en eten voelt wat strak aan de riem zal ik maar zeggen. Ik vroeg aan Irina , de eigenaar, of het mogelijk was om naar beneden , naar de rivier te lopen. Dat bleek mogelijk. Venera vroeg of ze mee mocht lopen. Het werd een wandeling van ruim 2 uur door een landschap van stenen, de provinciale weg en over bruggen met veel geschiedenis. Waar in Nederland de hondenbezitter met een poepzakje en een schepje loopt, zitten hier de grootste pitbullhonden aan houten blokken die met gewichten zijn verzwaard ‘vast’. Waar in Nederland er wordt gediscussieerd over de plofkip hangen de kippen zonder hoofd uit te lekken aan een touw. We wandelden langs het lokale voetbalstadion dat we bereikten door een hangbrug over te steken met middenin 2 flinke gaten waar, als je niet oplet, je schoenen in blijven steken. Het zwembad ligt 50 meter achter de doelen. Een bal die over of naast wordt geschoten zou wel eens kunnen eindigen tussen de opblaaskrokodillen en zwembandjes. Het geheel lag er nu verlaten bij.

_BDM7186_2
Venera poserend op de loopbrug

Venera wilde me graag een brug laten zien die, volgens een oude legende, aan elkaar is gemaakt met een combinatie van eidooiers. Daar aangekomen zag ik een hele mooie oude brug die al lang niet meer gebruikt word. De legende zal ik jullie besparen, maar ik ga er vanuit dat het eidooier verhaal waar is want ook ’s avonds werd het door de eigenaar van de B&B bevestigd.

Actieve vergane glorie
De koperfabriek blies zijn rook uit en de vele taxi’s reden af en aan. Voor de jonge tolk was deze lange wandeling en de vele dingen waar we over spraken leerzaam zei ze. Ze studeert kunstgeschiedenis en kende natuurlijk alle schilders en heeft veel interesse voor Nederlandse meesters. We spraken onder andere over politiek, over religie en over fotografie.

Steeds als we stilstonden of even gingen zitten om een onderwerp iets dieper te bespreken was daar de blauwe lada met de slechtgeschoren taxichaueffeur die ons in zijn taxi wilde loodsen. Hij werd keer op keer afgewimpeld. Na de laatste brug vond ik het lopen wel genoeg. Jullie zullen begrijpen dat we niet lang naar een taxi moesten zoeken. Net van het laatste treetje af zoefde de blauwe lada weer voorbij. ‘Zullen we hem dan maar een plezier doen’? was het idee van Venera. Ok zei ik en we stapten in. Eerst werd ik naar de B&B gebracht en daarna mijn tolk naar haar huis waar ze met haar ouders woont. Haar vader is huisarts en haar moeder technisch ingenieur. Ik ben heel blij dat ik deze hulp van haar heb aangeboden gekregen.

_BDM7164

_BDM7163
De trein naar Georgië  en een benzinestation met altijd sleutelende mannen en openstaande kleppen

Na een avondhapje, de B&B met Irina besproken en haar vragen beantwoord met veel gezonde dingen, onder andere soep uit eigen tuin zat de dag er weer op.
Vandaag (dinsdag) beginnen de bezoeken en ik ben benieuwd waar ik vanavond weer zal slapen.

Haghpat, thanxs for the moments of silence…

Toen ik vanmorgen opstond was het nog vroeg. 8 uur was ik klaar voor de reis naar mijn volgende bestemming, Haghpat, Ik had toen nog geen idee wat me allemaal weer te wachten stond.

De morgenstond had ook vandaag weer een omelet, eigen gemaakte kaas, ingelegde zure bommen, warme melk (want ik had een keer laten vallen dat ik dat wel eens dronk), een grote pot thee, veel lavash (brood), jam uit eigen tuin, honing en roomboter in de mond. Sergio zat zoals elke morgen recht tegenover me en aan de linkerkant van ons knetterde een groot haardvuur. We spraken geen woord want deze goedzak spreekt allen Armeens. Telkens als ik uit een kamer verschijn, springt hij in de salut stand en brengt zijn rechterhand naar zijn hoofd. Ik ben wel van hem gaan houden. De grappende en grollende man uit de eerste training veranderde in zijn houding. Ik mag hem wel. De meegenomen Zadkine stropdas die ik hem heb geschonken zal hij waarschijnlijk niet dragen. Allereerst omdat hij nog nooit er heen heeft gestrikt en ten tweede omdat hij , nadat hij de door mij gestrikte das om zijn buik had hangen salueerde en riep zonder dag geen communist en met das een communist……Het was een koddig gezicht. Zijn vrouw was heel blij met de sjaal die Johan mij had meegegeven. De PUM klompjes/sleutelhanger doet het altijd goed.

_BDM7375    _BDM7371Je waant je soms echt ver terug in de tijd…………..
Ook vandaag wordt deze jongen naar school gebracht.

Na een dikke knuffel aan Avzy vertrokken we de berg af. Ik moet zeggen dat het me al minder doet, maar als de telefoon gaat en handsfree niet bestaat, dan maakte ik me bij elke haarspeldbocht toch wel wat nerveus. Ik pakte dan mijn Nikon D600 en begon een foto te maken. Dan reed hij gelijk wat zachter. Beneden aangekomen haalden we Venera op en met z’n drieën gingen we op weg naar Haghpat.

Na ongeveer 15 minuten rijden arriveerden we bij Hotel Gayane. Sona, de eigenaresse begroete ons niet maar we warden ontvangen door een ‘werker’. Na een half uur verscheen Sona. Een charmante vrouw van midden 30 die in haar eentje een Hotel runt dat, op wat oude kamers na, volop in de steigers staat. Om de 4 minuten ging haar telefoon af. Toch heb ik een uur met haar kunnen praten en later tijdens het diner nog veel langer. Gelukkig was ook hier het ophalen van de vraag niet moeilijk.

Het was 12 uur toen we door de chauffeur van Sona naar de B&B van Eva werden gebracht. Een startende onderneemster. Het werd een ontmoeting om niet snel te vergeten. Eva, die voldoet aan ADHD extremia heeft het huis van haar ouders omgebouwd tot een B&B. Althans, de benedenverdieping. Daar aangekomen werden we begroet door 2 mannen en een jongen die met grote kippenbouten en aardappelen bij een grote BBQ aan het fikkie stoken waren. Eva stond binnen klaar, getooid in trainingspak (bleek later zeker geen overbodige luxe), samen met haar zus of schoonzus. Na de bezichting gaf deze vrolijke vrouw aan dat we konden gaan zitten. Ehhh, we zouden toch om 14.00 in het Hotel eten……Ff een fel belletje en het was geregeld.

We zouden daar eten. Er was op ons gerekend. Het was heerlijk en ook hier heb ik de Wodka afgeslagen. Als ik gedronken had wat me wordt aangeboden had ik zeker al Korsakov gehad want met drinkt hier van de morgen tot de avond. Alle vrouwen vinden dat hun mannen teveel drinken……Is dat niet van alle tijd en alle landen? Ik ontving een groot pakket aan chocolade en een grote fles Ararat en een fles eigengemaakte Wodka. Ik moet eens gaan kijken hoeveel ik mee mag nemen want het gaat de spuigaten uitlopen.

_BDM7438
Eva en haar man in de keuken. De kip al aan de spies.

Na drie keer gezoend te zijn waarbij de vrouw des huizes telkens een grote sprong maakte om mijn gezicht te bereiken verlieten we het erf. De hond van de buren kreeg nog een grote schop en ik zwaaide de familie vaarwel. Woensdag zal ik Eva nog een keer ontmoeten want dan geef ik mijn eindpresentatie.

_BDM7453
Met de familie op de foto

Teruggekomen in het Hotel werden Venera en ik naar Haghpath Unesco Monestry (http://whc.unesco.org/en/list/777 ) gebracht. Ik besefde het nog niet maar we gingen naar het absolute hoogtepunt van de Unesco erfgoederen in Armenië dat slecht op 200 meter van het hotel ligt.

_BDM7473

 

_BDM7498

Het was er leeg en Venera had voorwerk gedaan en was er al veel vaker geweest. Zij heeft me rondgeleid en alle prachtige ins – en outs laten zien. Van prachtige heilige bidplaatsen, donkere ruimtes vol met oude geschriften en alles vrij toegankelijk en aan te raken. Het was echt een emotioneel gebeuren met al die kleine en grote kloosters met elke hun eigen verhaal. Venera verdient een pluim. Ze wist alle antwoorden op mijn vragen. Ze vroeg of we bij het grote altaar even konden gaan zitten op 2 houten bankjes die daar stonden. Natuurlijk deden we dat. Het was er zo stil dat je een speld kon horen vallen. Heel bijzonder.

_BDM7501

_BDM7491

Ik zal dit niet vergeten. Het was heel indrukwekkend. Vooral het bidhuis van Maria Magdalena wat van binnen zwart was en vies en verlaten, maar gewoon rust en gezellligheid uitstraalde, ook al was het -7.

 

We hadden besloten om terug te lopen. Dat is lekker als je veel zit en eet. We liepen langs veel oude roestbakken. De weg is heel goed want die moet van Unesco elk jaar opnieuw worden geasfalteerd.

_BDM7513     _BDM7516

Teruggekomen in het Hotel kregen we een bezichtiging van het complex. Dat mag wat kosten dacht ik na 5 minuten. Een complete nieuwe vleugel met kamers met zwembad, sauna, massage, restaurant, bar, receptive, lift enz enz in aanbouw. Na deze bezichtiging hebben we, zoals we dat elke dag doen, de dingen besproken die belangrijk zijn. Soms wat fylosofisch, soms het ophalen van herinneringen van de dag, altijd eindigend met een lach.

_BDM7545

Het diner was lekker. Het was (weer) kip maar wel lekker op smaak. De gebruikelijke dingen stonden op tafel en ik kreeg de kans om alle dingen te vragen die ik wilde weten. Venera vertaalde alles want deze Business vrouw van een mega groot Hotel, op een locatie waar volgens het internet jaarlijks een paar 100000 mensen deze klooster bezoeken, spreekt geen woord Engels. Ze is in de leer bij een leraar die ook Venera Engels leerde spreken.

_BDM7535
Sona kijkt over haar mega grote complex

Degene die mij kennen weten dat ik direct een spel wil spelen en begon met vertalen. Vork, mes, mandje, kaas, zout, peper enz. Eigenlijk best raar dat je zonder Engels zo ver kan komen.

Na het eten hebben we de website onder handen genomen. Morgen krijgt Sona te horen wat er verbeterd kan worden.

Morgen spreek ik met Mary. Zij heeft ook een B&B, net even in een ander dorp. Daarna gaan Venera en ik naar een plaats waar ook hele oude monumenten staan. Dat laat ik graag aan haar over. Als we dan terug zijn en de website hebben besproken, is het al weer avond en zal ik de volgende dag opnieuw gaan verhuizen. groeten vanuit een prachtige kamer!

 

Wordt vervolgd!

Mijn project in Armenië in de Lori Region

Snahin_Monastery_ATDA

De voorbereidingen zijn begonnen. Als Senior expert bij de vrijwilligersorganisatie PUM (Programma Uitzending Managers) ga ik naar Armenië. In de Lori provincie is het toerisme sterk gegroeid. In 6 dorpen zijn tal van Bed & Breakfast bedrijven geopend. Vanuit SMEDNC (Small Medium Entrepreneurship Development National Center ) is het verzoek gekomen om deze bedrijven een zetje in de goede richting te geven. Dit zal ik gaan doen door de B&B’s te bezoeken en ze adviezen te geven om hun bedrijf beter in de markt te zetten. Vandaag, zaterdag 7 februari, heb ik mijn workshops naar de lokale vertegenwoordiger gestuurd die ze gaat vertalen in het Armeens. De workshops hebben de onderwerpen Hospitality, Marketing & Sales, Social Media en PR gekregen. Degene die mij een beetje kennen zal het niet verbazen dat ik mijn fotocamera en filmcamera meeneem. Het is best mogelijk dat er ergens een gaatje vrij is om een extra workshop, hoe maak je een eenvoudig promotiefilmpje van je B&B, te geven. Het wordt een prachtige uitdaging in een van de mooiste gebieden van Armenië, vlak tegen de grens van Georgië aan. Er is een tijdsverschil van +3 uur.

Het vertrek vanaf Schiphol is op zaterdag 14 februari. Ik ga proberen om een dagelijks verslag te doen op dit blog en hoop mooie foto’s en verhalen kwijt te kunnen. Als er nieuws is dan zal ik via mijn facebookpagina de updates kenbaar maken. Nog 7 dagen te gaan.

lori_region_final-2

Een rit van 4 uur vol verrassende natuur en trieste geschiedenis in een Lada

Na een heerlijke nachtrust in een bed dat uitgerust is met een plank onder het matras (ik hou wel van een beetje hard) was na het ontbijt het wachten op Sevak die mij naar de Lori regio zou brengen. Savak was er op tijd. Hij belde nog even naar de coördinator van het project en we vertrokken. Nee geen BMW 520 of iets dergelijks, maar een lada uit 1980, wit. Russian…No comfort…maar wel gezellig. Sevak vertelde me dat we allerlei verschillende natuur zullen zien op onze route. Wat ik in eerste instantie niet echt aannemelijk vond, maar natuurlijk had hij gelijk. Eerst reden we door Jerevan. Een grote stad met veel oude gevels, eettentjes en overal pratende mannen. ‘ Ze hebben nu niets te doen en vertrekken in het voorjaar naar Rusland om te gaan werken. Hier is geen werk’.


_BDM7110Hier wordt een B&B aangelegd. Het plan is om er een camping bij te maken.

Aan het eind van de stad doemde er een lange rij van garageboxen op aan de kant van de weg. In de boxen, die kennelijk van allerlei eigenaren waren stonden auto’s, pratende mannen en reparatiematerialen. Sevak vertelde me dat als het in Armenië zo is dat iemand een idee heeft en het blijkt succesvol dat ‘iedereen’ het na gaat doen. We kwamen erop omdat ik aangaf dat ik wel heel veel wasstraten zag. Inderdaad is er iemand waarschijnlijk op het idee gekomen. Overal worden de auto’s gewassen._BDM7050_2

Na een volgend dorp met heel veel sneeuw kwamen we aan bij een heel groot kruis op een berg. Armenië erkende als 1e het Christendom.Voor elk jaar na deze erkenning plaatsen de Armenen een kruis erbij. De laatste dus vorig jaar. Het is een zeer indrukwekkend monument waar ik natuurlijk even voor wilde poseren. Ik ben blij dat ik op een van mijn laatste dagen nog hoge schoenen heb gekocht want ik zakte tot in mijn enkels in de sneeuw. Savak knalde met zijn 4 wiel aandrijving de berg op. Brommend, glibberend, schuivend en hevig trekkend aan het stuur. Het lukte hem echter makkelijk.

 

Toen we weer veilig beneden waren kocht hij een als een worst uitziend snoepje. Wat het nu precies is weet ik niet maar het heeft veel weg van een Caramel worst met pistache noten erin. Heerlijk.

lekker 1
Echt lekker hoor!!!

Kauwend op dit zoetig tussendoortje passeerden we iets wat echt onbeschrijflijk lelijk was. Kilometers lange rijen verlaten en vervallen oude Chemische fabrieken die na de onafhankelijkheid door de Russen verlaten zijn. Echt wel zeker 20 kilometer lang roest, oude stenen en schoorstenen. Iets waar de 3e stad van Armenië, Vanadzor, om bekend staat. Heel bijzonder, beetje unheimisch, nou ja…een beetje veel.

_BDM7062

Na deze boog begint het gebied dat zwaar 
getroffen is tijdens de aardbeving eind jaren 80

Na dit landschap van verwoesting passeerden we het gebied dat in 1988 door een megazware aardbeving werd getroffen. We reden het gebied in onder een soort poort/monument. Daarna zag ik allerlei dorpen die gebouwd zijn door de hulpverlenende landen. Zo zag ik Zweedse huizen, Finse huizen, Italiaanse dorpen en allemaal hebben ze ook een ziekenhuis. De Armenen zijn heel blij met al deze steun. Natuurlijk kon ik het niet laten om te vragen of er ook Nederlandse hulp was en of er Nederlandse huizen ergens staan. Yes, but very very small. Wij schijnen wel behoorlijk wat geld gegeven te hebben maar hebben niet of nauwelijks iets gebouwd. Ook goed zou ik zeggen. Alles wat er staat is na deze ramp opnieuw opgebouwd. Er is niets maar dan ook niets meer van deze verschrikkelijke gebeurtenis te zien. (althans wat ik zag).

Nadat we gas getankt hadden waarvoor we ook nog een uit een automaat een bak koffie hadden gescoord reden we verder. Overigens liggen er gewoon gastanken in de auto’s die op bommen lijken en met een bako worden open en dichtgedraaid. Het is 0.16 cent per liter. Sevak wisselt bij elke helling af met een knop om over te schakelen naar benzine als hij kracht moet hebben of als hij gewoon rijdt. Als hij naar beneden gaat dan zet hij de knop in het midden. ‘Dan gebruik ik niets. Goed voor het milieu’.

_BDM7068


_BDM7096Geweldige besneeuwde toppen en de Arriva van Armenië.

We waren er bijna. Opnieuw wisselde het landschap. Na de toppen met sneeuw werd het warmer, verdween de sneeuw en kwamen de snelstromende rivieren in beeld. Adembenemend mooi. Dat we daar een pas over moesten in onze Lada en tunnels met maar 30 cm ruimte op de tegenliggers van enorme omvang. Sevak vertelde me dat het met de hoogte van de tunnels en de hoogte van de auto’s soms wel eens misgaat. Ook de wegen hebben gaten waar een smartauto helemaal in kan verdwijnen. Als je de weg kent…..dan slalom je er gewoon omheen. De pas gaf een eerste beeld van het spoor. De trein van Iran naar Georgië. Zo is het ook mogelijk om naar de grens te gaan om zo naar de Zwarte zee te komen. Dat is alleen mogelijk als je de grens oversteekt. Ook kwam Karabach ter sprake. Het stukje Armenië in Azerbeidzjaan. ‘Als ik terugkom in de zomer met mijn vrouw dan krijg ik van Savak alles te zien wat ik wil’. Zou kunnen maar ik denk dat het toch Cuba zal worden dit jaar.


_BDM7101Even een break voor een foto.

Na prachtige vergezichten en hele oude spoorbruggen die in een museum niet zouden misstaan kwamen we aan bij Irena en Stephan, B&B Iris. Na een warm welkom en een hand van 3 Russen die speciaal over waren gekomen uit een andere stad om mee te eten viel ik met mijn neus in de boter. BBQ, vis, salade, worsten, brood en zelfgemaakt sap. Het was smullen. Irena maakt alles zelf. Als ik alles zeg dan is het alles. Jam, brood, Sap, vlees kom van de varkens van de buurman, thee (versere smaken kan niet). Je kan het zo gek niet verzinnen of ze maakt het. En lekker….heel erg lekker. Het vreemdste lekkerste is een als taugé uitziend kaasgerecht. Lange, zeer smaakvolle slierten schimmelkaas.

lekker 2
De lange slierten schimmel en schapenkaas

Ik heb mijn intrek genomen in een van de benedenkamers. Ik deel de badkamer met 4 Russen en zit heerlijk in de huiskamer met Irena en Stephan. Inmiddels heb ik de tolk, Venera, ook ontmoet. Het is een studente die voor de eerste keer gaat vertalen. Ik heb mijn workshops met haar doorgenomen en morgen (maandag) starten we om 12.00 uur in een dorp hier niet ver vandaan. De hele groep komt. Het zijn ongeveer eigenaren of aspirant eigenaren die een B&B hebben of gaan beginnen.

Dat is voor de dag van morgen. Ik ga eerst nu nog even genieten van een eigen gemaakt glaasje rode wijn. ‘Witte is voor oude vrouwen’ zegt Stephan. Daar houden we het maar op. Net als dat Nederland vol staat met tulpen en Goudse kaas. Tot morgen!

De schatten van Odzun !

Het sneeuwt op de berg. Odzun, een klein pittiresque plaatsje hoog (1100 meter boven de zeespiegel) ligt er tevreden bij. Het sneeuwt ook op mijn hoofd want ik ben in mijn eerste bed and breakfast mijn heerlijke anti-roos shampoo van de HEMA vergeten. Gebruik makend van de kleine flesjes, jullie kennen ze wel, die meestal in hotels staan en soms, heel soms……aangevuld zijn met iets dat shampoo moet zijn doen nu dienst om mijn krullen te wassen.

_BDM7359
Sergio and Asniv

Enerverend was het vandaag. (woensdag) Na de wissel van beneden naar boven op de berg heb ik geslapen in de B&B van Sergio. Een schitterende B&B die zeer geschikt is voor het onderbrengen van groepen Het is winter en ik ben alleen, dan is zo’n grote B&B een beetje fors, maar er doorheen kijkend zie en merk je dat deze mensen het goed voor elkaar hebben. Jullie moeten je voorstellen dat als je aan komt rijden in Odzun de doorgaande weg nog net een voldoende krijgt, maar de wegen die daar van af wijken een dikke onvoldoende. Echter waar je in Odzun ook rijdt, er hangen mooie lichtgroene, gele borden die de weg wijzen naar de B&B. In de winter wel een beetje een contrast tussen de kleine, donkere huizen en de enorme slechte wegen die vaak helemaal onder water staan. Het ophalen van aanbevelingen gaat hier bijna vanzelf. Dat komt omdat een tourist, zoals ik wel ben, zijn ogen uitkijkt. Zittende bij een open haard met Griekse goden die achter engelen aan denderen op een sulky en gedragen door Atlas die de kleur haar heeft van de laatste kaars die bovenop heeft gestaan heb ik met behulp van Venera een lang en goed gesprek gehad.

Na de nachtrust van dinsdag op woensdag, waar achteraf bleek dat ik in het verkeerde bed heb geslapen. De beide bedden waren identiek maar bleken toch niet anders te zijn van ‘binnen’, was de 2e B&B in Odzun aan de beurt.

Eerst bracht ik samen met Venera een bezoekje aan de kerk, de oudste van Armenië. Als het goed is zou de priester van het dorp, die hier op handen wordt gedragen, er ook zijn. Dat was het geval. Hij kwam in zijn grote witte lada aan gereden in een lang zwarte pij met een indrukwekkend kruis op zijn borst. De man sprak goed Engels en vertelden 100 uit. Met name alle stenen die ergens in de 4e eeuw zijn gebruikt voor restauratie werden bijna een voor een benoemd. Niet gek, want die stenen waren met de meest mooie kruizen op zijn kop ingemetseld. Onder het altaar ligt volgens de legende een lendenendoek van Thomas, een van de profeten. Het was indrukwekkend, heel indrukwekkend! Nadat ik met hem op de foto ben gegaan bracht hij ons naar de volgende B&B.

_BDM7237
Ik samen met de priester van de oudste kerk van Armenië in Odzun

De B&B van Amalia, want zo heet de eigenaresse. Een vrouw van middelbare leeftijd die , als je uitlegt dat een van de dochters van onze koning ook zo heet, heel erg gaat glimmen en zich vereerd voelt.

_BDM7258
De opa van B&B van Amalia aan het werk als smid

Op het erf van de B&B wonen en heb ik ontmoet, oma , opa, de zoon van de eigenaresse en zijn vrouw en hun zoon en natuurlijk de eigenaresse met haar man. Na een gesprek bleek dat deze startende ondernemer in de zomer gaat starten maar nog niet helemaal klaar is. Wel hebben ze op de begane grond een mooi appartement gemaakt voor als ze zelf niet meer de trap op kunnen. Dat gaan ze nu verhuren als appartement.

Na het gesprek gaf de zoon aan dat als ik interesse had hij best in zijn ‘jeep’ mij de mooie plekjes wilde laten zien. Jullie begrijpen natuurlijk dat ik dan zeker wilde.

We stegen in een 4 wiel aangstuurde auto, sorry Tom ik weet niet wat voor merk, en reden ‘de weg’ op. Na een korte rit doemde er een kleine kerk op waarvan de muren nog overeind staan en er tal van hele oude stenen lagen met kruizen erop die stamden uit de toen Bonefatius al een paar honderd jaar dood was. Elk jaar in november komen op deze plaats mensen bij elkaar om te herkenken. In de ruine is plaats gemaakt voor een altaar met kaarsen. Na de nodige foto’s liet de zoon ons ook nog de achterkant zien. Niets vermoedend liep ik met ze mee. Opeens zag ik iets dat mijn verbeelding ver, en dan bedoel ik ook ver, te buiten ging. Ik keek in een ravijn van, na achteraf bleek, 400 a 500 meter. Stan en Tom rollen waarschijnlijk nu van het lachen op hun studentenvloer heen en weer want zij kennen mijn lichaamshouding bij dit soort gebeurtenissen.

De zoon stond helemaal op de rand en keek naar beneden. ‘Bram’ come and see! ….No thank you…..Come!!! Tja, en dan doe je het maar gewoon. Je bent er dan toch. Ik stapte vooruit en hij reikte mij zijn grote hand (kraanmachinist van het wegennet). Ik pakte zijn hand en ik stond op de richel. Het duizelde even en toen wees hij naar beneden. Ik zag nog net dat er een weg liep. Er lag verscholen onder de rotsen een kerkje, en een overblijfsel van een gebouw. Het bleek een schuilplaats uit een van de tijden waarin de Armeniers moesten vluchten. Werkelijk geweldig! Ik krabbelde het veilige gedeelte weer op en poseerde voor de richel. Venera is altijd bereid om een foto te nemen en af en toe springt ze erbij nadat ze de camera aan een 3e persoon heeft gegeven. Leuk, ze is erg enthousiast en weet me net wat meer over de gebouwen en omgeving te vertellen.

_BDM7281_2Hoog….echt wel. Het verscholen kerkje

We stapten in en reden naar ‘de Snake nevel’ de navel van de slang. Ik dacht….ok, wat zal dat me brengen? Er doemde een enorme berg op met daarop een tekening van een slang. Althans je moet er een slang in zien. Ik zag hem zeker. We stopten bij de flanken van de berg, diep in de sneeuw wegzakkend. De legende vertelt dat een grote slang (zeg maar de slang die zo groot is als in de Hobbit film) 8 kinderen heeft opgegeten en toen door een tovenaar, beschermer van de regio in steen is veranderd. Op 8 plaatsen stroomt er water uit de staart en het lichaam van de slang. De tekening van het beest slingert zich inderdaad omhoog tot de top en op 8 plaatsen loopt er water uit het lichaam. In de zomer baden mensen in dat water. Ze geloven dat het heelt en natuurlijk zal dat ook zijn gebeurd. Nu, met stapels sneeuw was toenadering tot het beest niet mogelijk.

_BDM7314_2De aardbeving heeft hem beschadigd. Ook dit schattige kerkje

Even verderop ligt op het oog weer een kerkje zoals velen. We stapten in en gleden een steile helling af en stopten bij graven die heel erg oud waren. Pre- en Pro Christenen –graven door elkaar. Venera die vaak dingen goed doorgrond zei: Wat deze mensen elkaar hebben aangedaan maakt nu niet meer uit. Ze eindigen allemaal naast elkaar als ze dood zijn. Zonde dat ze het elkaar zo lastig hebben gemaakt.

Het kerkje is dicht getimmerd. In het kerkje ligt een heilige voorvader begravan die ook in sommige brochures wordt genoemd. Door een spleet in het houten schot hield ik mijn videocamera naar binnen en de graf wade verscheen. De zoon en dochter deinsden achteruit en gaven aan dat de techniek steeds verder gaat en dit mogelijk maakt. Dat is zo. Ik zag hem goed en dat bleek toch wel bijzonder. De klokken werden geluid en nog enkele foto’s genomen. Het was heel mooi om mee te maken. Ik kon mijn ogen niet afhouden van de prachtige oude muurtekeningen die er prijkten. (foto volgt, zit op videocamera)

De rit naar de B&B was dezelfde. Er worden daar tot aan het dorp wolven gezien. Honden houden ze op afstand, maar ze zijn er wel. De zoon gaf aan dat het voor toeristen mogelijk is om een nachtelijke tour te maken in zijn auto en dan wolven tegen te komen. Hij ziet ze elke dag.

_BDM7320
De slang. Met een opening met water uit de staart. De kop is bovenop de berg, hier niet te zien.

Bij terugkomst stond de tafel gedekt. Zoals gewoonlijk met een overdaad aan Armeense gerechten. Iedereen at mee behalve oma. Zij dribbelde door het huis waarop de vrouw des huizes aangaf dat zij ‘ de controle over alles heeft’. Ik denk dat dit inderdaad ook zo is.

We aten en bekeken samen de door mij gemaakte foto’s en vertrokken weer naar Sergio’s B&B waar we de avond hebben doorgebracht.

Dat niet iedereen snugger is bleek wel uit het feit dat de taxichauffeur die Venera op kwam halen de weg niet vond naar de B&B. Hij belde steeds waarna Sergio uit zijn plaat ging door aan te geven dat het hele dorp, op elke hoek een wegwijzer hangt naar zijn huis…….. Stupid Taxidriver…….

In Jerevan en klaar voor de rit naar de Lori Region

Na bijna 2 maanden uitkijken naar het moment van vertrek was het gisteren, zaterdag 14 februari. zover. In alle vroegte ben ik vertrokken met de trein van Dordrecht naar Schiphol om in witte air France vogel naar Parijs te vliegen om vervolgens over te stappen in een andere witte vogel om uiteindelijk in  de hoofdstad van Armenië, Jerevan aan te komen.foto 3

Dat is gelukt. De vlucht naar Jerevan zat niet vol en duurde 4.30 uur. Althans, dat is de tijd dat we in de lucht zijn geweest. In totaal duurde hij ‘fictief’ 3 uur langer want er is een tijdsverschil van 3 uur zodat even na 21.00 uur de wielen de landingsbaan raakten.  In tegenstelling tot de eerdere luchtige vluchtjes met Ryaniar waar je tussen een batterij van toeristen aankomt en iedereen getooid is in vakantiekleding, was de eerste persoon die ik na het vliegveld zag een man van middelbare leeftijd, gestoken  in een mooi groen militair pak met een goed passende grote baret op zijn hoofd.

foto 1

Nog geen 20 meter later stond, nog in de slurf van het vliegtuig naar de terminals toe, een tweede militair geflankeerd door een dame van het vliegveld Zvartnots. VIP stond op het bordje en iets erop geschreven dat ik niet kon lezen. Heel even dacht ik,,Dat zou toch niet voor mij zijn? Aangekomen in de aankomsthal werden alle paspoorten gecontroleerd. Een paal met een digitaal nummer en om de 2 seconden een blieb gaf aan dat je bij een van de 13 hokjes je paspoort kon laten controleren. De Bliebjes waren dan ook niet van de lucht. De dame keek goed, beter, nog beter en uiteindelijk kreeg ik een stempel en mocht ik het land in.

De koffers en de tas met medische spullen voor de kliniek in Jerevan kwamen na enig wachten onder het grijze gordijn gerold. Daarna werd de bagage nog een keer gecontroleerd en kon ik de ‘Hello Goodbye’ deur door. Daar stond mijn taxichauffeur met een wit bordje Mr. Bram de Muijnck. Ik knikte en hij sprong direct op om mijn koffer, de kleinste natuurlijk, naar zijn auto te rollen. De grote koffer nam ik vrijwillig voor mijn rekening.

Het was inmiddels erg donker geworden. De taxichauffeur sprak geen Engels. Zo af en toe kwamen er wat kregen uit zijn mond als er iemand iets in het verkeer deed dat volgens hem niet normaal was. Ik zag veel gebouwen met heel erg veel lichten erom. Ik omschrijf ze als kerstboom gebouwen met onleesbare teksten erop. Er reden Trabantjes links en rechts over de kruispunten en de taxichauffeur die overal tussendoor slalomde. Na de eerste actie in het verkeer reed er een politieauto in een zijstraatje met zijn zwaailicht aan. Ik dacht,,,nee he! Maar dat bleek inderdaad normaal te zijn. Alle politieauto’s hebben standaard hun zwaailicht aan. Of dat overdag ook zo is zal ik vandaag wel zien.

Na een heerlijk diner  (aanvang 23.00 uur) van kip en friet en een Armeens biertje en een goede nachtrust en ontbijtje is het nu wachten op mijn begeleider die me naar de Lori regio zal brengen.

foto 2

Deze rit van 200 kilometer zal ongetwijfeld een mooi beeld geven van het land.

Armenia, i will never forget you !

Een blog maken om 5.00 uur, wachtend op de taxi die straks komt om me naar het vliegveld Zvartnots in Yerevan te brengen. Ik moet me toch even concentreren hoe het ook allemaal verlopen is gisteren want de tijd en de korte nacht pijnigt mijn hersenen.

  blogfoto 1

  Blogfoto 2

Gistermorgen werd ik wakker gebulderd in de B&B van Marina in Vanadzor. Dat is het verschil tussen ‘de country’ en de grote stad. De bakkersfabriek ontving in alle vroegte vrachtauto’s die kennelijk ergens moeilijk in konden parkeren. Ik had een raampje opengezet en ja…dan dender je dus je bed uit. De kamer was mooi, het ontbijt Frans. Niet dat ik allerlei croissants kreeg, maar ik ontbeet met 3 Franse dames die een congres van Psychologen bij gingen wonen. Ze praatten aan een stuk door een af en toe dan gaf ik er ook een Louis de Funet draai aan in mijn beste Frans. Ach..het was ook wel gezellig om het zo een keer mee te maken in plaats van alleen aan een tafel met een eigenaar die zelfs good morning niet begreep. Savak haalde me op om 10.30 uur en ik zwaaide de eigenaren , die nog net een foto van mij hadden kunnen maken voor hun gastenboek waar iedereen die de B&B bezocht in staat.

blogfoto 3  blogfoto 4

Savak zei met dat we een andere route gingen rijden. Eentje langs het meer van Sevang. Dat deden we ook. We passeerden beekjes, mooie uitzichten en klommen steeds hoger.

blogfoto 14

We reden langs de grens van Azerbeidzjan en kwamen regelmatig tanks tegen die waren gerepareerd en nu weer naar het front werden gebracht. Armenië is tenslotte nog in oorlog. Heel even heb ik nog wel gedacht dat er best over die ene heuvel een raket in zou kunnen slaan maar de manier waarop de altijd grappige Sevak het stuur in zijn handen had zorgde ervoor dat ik met relaxed voelde. ‘ Nog een bocht en dan zul je hem zien’ zei hij nadat we een hele lange donkere tunnel waren in en uitgereden (2 baans en volgens mij echt gevaarlijk). Hij had gelijk. Daar was het meer. Werkelijk adembenemend mooi.

blogfoto 6

Blauw tegen de besneeuwde bergen aan. In de hoogte prijkte weer zo’n kerkje. ‘ Would you like to go there?’ zei hij. Ik zei daar natuurlijk geen nee op. We reden het kerkje tegemoet en stapten uit op een parkeerplaats.

blogfoto 5

Trap na trap, trede na trede. Het was adembenemend. Dan bedoel ik niet dat ik iets moois zag maar dat ik verschrikkelijk hijgde en het behoorlijk benauwd begon te krijgen. Ik vroeg Sevak waarom hij zo makkelijk naar boven draafde. ‘ Ik ga elke dag een uur naar de sportschool zei hij. Straks ga ik naar mijn vriendin en dat is ook sport’ grapte hij.

We kwamen boven bij het kerkje en ik keek uit over het meer en de schitterende bergtoppen. Werkelijk waar……Daar kan Garda en Ballaton nog een puntje aan zuigen. Om over ons Ijsselmeer maar te zwijgen. In de diepte onder ons heeft de president een zwaar bewaakt optrekje aan de zee. Zeg maar een Mozambiqueje zoals Willem en Maxima maar dan aan het water. Na een foto en film sessie gingen we op de terugweg maar niet voordat we in het kerkje waren geweest. Sevak stak een kaarsje aan en ik maakte wat foto’s.

blogfoto 7

Sevak Apujanyan

We bromden voort in onze Lada en Yerevan naderde en het werd steeds drukker. In de stad was het weer ‘als vanouds’. Toeteren, wijzen en veel mensen. Dezelfde picolo van ruim 70 stond weer bij de deur. Net alsof de tijd had stilgestaan. De receptioniste, die ik ook nog herkende was er ook. Na het inchecken heb ik heerlijk gegeten. Suren Khudaverdyan, de man van PUM in Armenië kwam ook voor een gesprek. Een geweldige man die volgens mij een mooie baan heeft en heerlijk 25 van dit soort projecten draait met allerlei organisaties en daarbij met volle teugen geniet van het leven. Hij was zeer tevreden over hoe het is gegaan en was helemaal op de hoogte hoe het hele project is voorbereid en uitgevoerd. Daar werd ik vrolijk van. We zijn nog even kort de stad in gereden en toen hij met terugbracht heb ik mezelf te rusten gelegd. Hij had nog gezegd, toen hij hoorde dat Venera, mijn tolk, ook in Yerevan was en naar de Universiteit was gegaan om te studeren: ‘Je kunt haar beter bellen voor een wandeling. Met mij rijd je alleen snel langs de gebouwen’. Ik vroeg via de facebook of ze daar nog zin in had. ‘O ja natuurlijk. Ik kom eraan’. De universiteit kon ik, bleek achteraf, zien liggen. Hij is een paar 100 meter van het hotel vandaan.

blogfoto 10

Monument bij entree Yerevan

Ze nam me mee naar de Opera, Het parlement en allerlei prachtige gebouwen. We dronken thee met een taartje in een leuk cafeetje en beklommen aan het eind van de stad een gebouw dat bovenin een prachtige blik gaf over de stad. Het is een plek waar je met Hermien moet zitten, mijmerend over je vakantie of lekker romantisch tegen elkaar hangen. Wij zaten op de steenkoude stenen want het was inmiddels koud geworden en spraken over de reis en de dingen die we hadden meegemaakt en lachten over de dingen die we tegen waren gekomen. Ik overzag de hele stad en vond het een mooie afsluiting van onze kennismaking.

IMG_4225

 

Yerevan by night

In de taxi gingen we terug naar mijn Hotel waarna Venera verder reed met de taxi. Of we elkaar nog eens zien weet ik niet maar het was wel een bijzondere ervaring om met een tolk van alles mee te maken en ook te kunnen begrijpen, door middel van haar vertalingen.

Nu, een half uur later als toen ik begon ga ik naar beneden om uit te checken. Ik was er al geweest maar toen trof ik de piccolo slapend aan op de bank. Hij snurkte hard en hield zo ongewenste gasten op afstand denk ik dan.

Om 5.45 vertrok ik me de taxi naar het vliegveld. Helaas, het beloofde ontbijt was er niet en ook betalen bleek een groot probleem met alle passen die ik had. Toch lukte het uiteindelijk. Na vertrokken te zijn om 9.25 Armeense tijd , Nederlandse tijd 6.25 verliep het geheel voorspoedig. Via Parijs kwam ik uiteindelijk aan in Zwijndrecht waar Hermien op me wachtte.

070

Zo komt er een eind aan de geweldige reis. Het heeft me best veel gedaan. Toen ik wegvloog en eenmaal in het luchtraam was aangekomen kwam er toch wel een, laat ik het maar, nadenkmomentje aan. Ik hoop dat ik nog eens terug ga om te kijken of mijn aanbevelingen zijn opgevolgd. Dat moet volgens de bewoners in de zomer want dan is alles groen en veel mooier. Ik heb 13 B&B eigenaren geadviseerd, gelachen, genoten, me verbaasd, creatief gedacht, armoede gezien, hele enthousiaste mensen ontmoet, alle paden om en rond de B&B’ s met Venera bewandeld, bergen beklommen, geslapen bij 6 B&B’s, bij afgronden gestaan, gediscuseerd, 4 vliegtochten gemaakt, koeien en geiten schapen gezien, gedronken, gegeten (alles home made) en ben geen moment bang of bezorgd geweest of negatieve of eenzame gedachten gehad. Ik heb de mensen en het land in mijn hart gesloten.

Ik wil Johan Spape bedanken voor de tip om met aan te sluiten bij PUM en Annelies Kuijpers-van Meeuwen voor het in mij gestelde vertrouwen. Natuurlijk ook de manier waarop de directeur ter plaatse, Sevak Apujanyan mijn reis heeft ingepland waarbij ik op vele plaatsen heb kunnen logeren en gesprekken heb kunnen voeren. Speciale dank aan Venera die me heeft laten praten met mensen die ik niet kan verstaan en alle volgers die mee hebben gelezen. De reacties waren hartverwarmend. Last but nog least wil ik alle B&B eigenaren bedanken die mij hebben ontvangen in hun eigen huis en hebben laten ondervinden dat Hospitality iets is dat vanuit je binnenste moet komen.

Armenië, i will never forget you!

blogfoto 12

Kijk met me mee !

Wachtend op mijn vliegtuig is dit een tussenblokje. Zomaar wat foto’s van mijn reis. Het laatste blog volgt zeker nog, heb ik al klaar maar helaas kan ik de laatste foto’s niet meer downloaden van mijn camera en die wil ik jullie toch niet onthouden.Die volgen zodra ik de foto’s van mijn laatste ritje naar Yerevan heb.

_BDM8318   _BDM7993Onderweg  en Nog veel werk te doen

_BDM8024  _BDM8071Oude tijden herleven en Woef

_BDM8324  _BDM8149Omkijken en Betoverend

_BDM8123  _BDM8043Kerkje hangend aan een rotswand ik was er en Anahyt en ik

_BDM7228   _BDM7264

Het altaar en De keuken van een van de startende B&B’s

IMG_4118   IMG_4183

Hoe romantisch wil je het hebben?

_BDM7205  _BDM7696

Odzun en Op en bij het bergkerkje met Venera

_BDM7973  _BDM7963D
 Die kon je toch gewoon nog gebruiken?

_BDM7716  _BDM7749
Als we er dan toch zijn, dan ook maar een paar geposeerde foto’s om mee te pronken

_BDM8127  _BDM8257Familie uitje en Langs de schutting

Na gedane zaken is het goed rusten.

De presentatie zit erop. We ontmoetten elkaar in Alaverdi in een gebouw dat nog doet denken aan de Russische onderdrukking. De ruimte was koud, donker en het was er vochtig. Aan een tafel, net genoeg voor 6 personen zaten na ongeveer een kwartier meer dan 20 man er om heen. Na een korte presentatie van SMEDNC directeur Savek kreeg ik het woord. Naast me stond mijn tolk Venera, die fier en fruiting alles wat ik zei vertaalde. Het was doodstil. Na het algemene gedeelte besprak Ik alle indivituele B&B eigenaren.

_BDM8090   _BDM8107

Natuurlijk met een positieve twink erin. De echte ware analyse heb ik op schrijft in het Engels en Armeens aan iedereen apart gegeven met daaraan vast het enige echte PUM Certificaat Marketing, Sales and Hospitality training by Bram de Muijnck. Ze ontvingen het met veel plezier en ik weet zeker dat ze het in zullen lijsten en net als het Kenwerk schildje op een mooie plaats zullen hangen.

_BDM8110
Ik werd ook nog toegesproken door Irina die een beetje als nestor optreedt. 

Na afloop werd er afscheid genomen. Na vele toosten met een fles cognac, waarbij iedereen steeds riep; Bram Bram do you have…Ik had zeker mijn plastic bekertje staan en wees er telkens op. Om 14.00 uur aan de neut is niets voor mij. ‘I sleep the whole afternoon’ zei ik steeds waarop een bulderend gelach tevoorschijn kwam en mijn tolk zei: ‘Maar dat doen ze toch allemaal hier?’.

_BDM8207

_BDM8008

Het afscheid van Venera ging gepaard met een traantje van haar kant. Het laatste gedeelte van mijn speech heb ik laten vertalen door Lusine. Een ander tolk die in de zaal was. Zij kon het niet. Ik had wel met haar te doen. Ze is me heel dankbaar dat ze dit werk heeft kunnen doen voor 2 weken. Ik heb haar mijn Gardian Angel genoemd. Elke stap die ik klom was ze er. Nu gaat ze weer studeren aan de universiteit in Yerevan. Willem Caspers heeft op dit moment het beste idee om haar te geven. Er schijnt een boek te zijn over de tentoonstelling Rembrandt. Dat is een goed idee want haar hele laptop staat vol met wel 1000 schilderijen.

_BDM8204

We zullen zien. Eerst morgen naar Yerevan in de Lada nog 2 uur crossen en daarna met Suren de landenvertegenwoordiger een gesprek en mijn rapport overhandigen. Dan ben ik helemaal klaar met mijn eerste missie. Ze willen met heel graag terug daar. In de zomer met Hermien. Ook komen er twee nieuwe vragen. 3 hotels, onder andere een waar ik sliep, ontbeert het aan geschoold personeel. Ik heb aangegeven dat PUM deze route ook in zijn pakket heeft. Dan zou de nieuwe keuken en restaurant van Gayana in Hagpat heel geschikt zijn. Ook de burgervader van een van de dorpen wil graag een project beginnen. Een museum maken van een oude ondergrondse fabriek. Heel interessant maar niet mijn werkgebied.

_BDM8199

Nu ben ik Bedandbreakfast in Vanadzor (http://www.maghaybedandbreakfast.am) Marina heeft het goed voor elkaar hier. Toch waren ook hier standaard dingen die ontbraken en ideeën. Vanavond gegeten met 3 franse dames en de eigenaren. Een van de dames gaat jaarlijks naar Taizé. Leuk. Morgen bij het ontbijt gaat ze me foto’s laten zien van Corsica. Dat moet volgens haar het einde zijn. We zullen zien.

_BDM8234

Tot morgen in Yerevan!

 

Een stal, een terras en geen gas en water maar wel eten.

Terwijl bij jullie de morgen is aangebroken staat voor mij de eindpresentatie voor de deur. Om 13.00 uur mijn tijd en 10.00 uur jullie tijd zal ik mijn bevindingen gaan presenteren. Ik ben van de mensen gaan houden…. Het is een prachtig land met vele mooie historische plaatsen maar ook met mensen die hun hele leven vechten moeten om niet door hun buren te worden opgegeten. Ik ga ze missen.

_BDM8057

De dag van gisteren was een iets andere. Met 2 andere tolken, Merry en Lusine, heb ik het gesprek gedaan met de eigenaar van de Vegetarische B&B. Nee, beslist geen tante pollewop maar een vrouw die 18 jaar geleden haar man verloor en erg ziek is geweest en nu op is gekrabbeld en al een aantal jaren gasten ontvangt met een bepaalde visie op het leven. Met tolk erbij bloeide ze op en greep vaak mijn hand alsof we elkaar begrepen. Ze had nog aangegeven dat als ik deze nacht hier niet zou willen slapen, ik best naar een ander zou kunnen gaan. Ik gaf aan dat dit niet het geval was en ze was zeer vereerd. Zij zoekt de levensbeschouwende gesprekken op met gasten. Heel bijzonder. Ik heb overigens de kip, koe en het varken niet gemist. Ze kookt echt heerlijk en ik heb geregeld dat zee en workshop gaat geven aan alle geinteresseerden in de groep. Er kwamen bij mij veel vragen binnen om vegetarische gerechten en ideeen daarover. Twee vliegen in een klap. Een iemand die graag kletst en de rest lekker koken. Ik heb haar business facebookpagina gemaakt en nu maar hopen dat de zaken goed verder gaan. Ze slaapt zelf in een mini kamer met een gaskachel erin die ze elke morgen vult en ook nog een mandje met hout gaat hakken.

_BDM8045   _BDM8011

In de middag gingen we naar een vervallen huis dat al 10 jaar niet meer bewoond was. Het rook er als in de kerken in Frankrijk. Vochtig en warm want de zon scheen erop. Een van de collega’s van Sevak is de eigenaar. Er was geen water en geen gas of electriciteit. Dat gaf niets want alles was meegenomen. Kip, abrikozen ingemaakt, salade, brood, koffie op een kachelpotje met hout enz enz. Na een grondige inspectie waarbij het advies niet ver van….neergooien die hap was en we heerlijk in het zonnetje hadden gegeten vertrokken we weer naar de volgende B&B.

_BDM7993

_BDM7998

Annahyt heet deze vrouw. Zij heeft een huis met de kamers van de gasten naast haar eigen kamer. Een mooie leefkamer en een veel te grote keuken. Wat interessanter is, is dat zij een stal heeft met dieren en een buurman die een ezel heeft en een paard. Dat zet ze nergens neer op haar website of facebook…..Het is hier familie familie en zeker ook kinderen die komen in B&B’s. De dieren stonken flink maar het heeft toch wel iets. Zakenvrouw van het jaar zal ze nooit worden, maar met haar goede warme hart gaat ze ver komen. Nu maar hopen dat als een gast vraagt: hoeveel is het? Ze niet weer zegt: Hoeveel heb je er voor over.

_BDM8066

pic 1

In de avond kwam Venera haar laatste avond doorbrengen bij die Hollander die ze al seen Gardian Angel heeft beschermd. Elke stap die ik deed keek ze mee. Klom ik, dan greep ze mijn hand. Vroeg ik iets dan gaf ze uitgebreid antwoord. Grapte ik dan lachte ze. Als ik iets vertelde dat haar raakte dan waterde haar ogen. Ze heeft er alles aan gedaan om mijn verblijf een succes te maken en dat is gelukt. Ze vertaalde alles voor me en heeft ook nu weer alle dingen vertaald. Samen hebben we een trailer gemaakt die veel mensen hier zullen raken. De sound is oplopend naar spannend en mond uit in vreugde.

Wat zou ik haar toch geven. Ze wil geen geld ….Ze wil niets….Ik denk er nog even over. Als jullie suggesties hebben, dan graag. Ik zal in ons kikkerland verder denken.

Tot morgen!

 

 

 

 

 

 

 

 

Ik loop voor op de Joint Strike fighter

De dagen vliegen voorbij en volgen elkaar snel op. Zeker als je een dagelijks blog bij wil houden. Vanmorgen ben ik wakker geworden in een paars hemelbed in een Vegetarische B&B van Byurghik. Daarover later meer.

IMG_4154

Bij het opstaan hoefde ik niet lang op Venera te wachten. Nadat ik al een uurtje had gewerkt aan mijn rapport en Anush vanuit haar eigen huis was gewandeld naar de B&B was iedereen er om 9.00 uur voor het ontbijt. Het werd ook vandaag weer een dag vol met nieuwe dingen. Toen het zoveelste home-made ontbijt achter de knopen was greep ik de kans om ook dit dorpje goed te bekijken. Sevak de directeur van de SMECNC zou om 12.00 uur komen. Venera en ik praatten nog wat na over de discussie die we hadden die vorige avond aan tafel over alle buurlanden van Armenië waar men mee overhoop ligt. Het werd soms een vurig pleidooi waar voor de tolk alle zeilen bij moesten gezet en er soms ook dingen vertaald moeten worden waar je al jonge student toch heel anders over denkt. Toen we thuiskwamen speelde zij een stuk op de piano en zong er bij. Dat was toch wel even een klein brok momentje want in het zingen zat een enorme brok energie maar had ook gelijk iets meewarigs. De piano die niet helemaal goed gestemd was en de prachtige jonge vrouwenstem die met hard en ziel haar lied, voor mij, speelde. Slik…..

_BDM7772 Ik verliet het dorp om samen met Sevak en Venera en de financiële man van smecnc naar de burgemeester van een dorp te gaan. Onderweg stopten we bij een prachtige kerk waar zowaar op het plein voor de kerk een huisje stond waar men kaarsen verkoopt. Ik krijg opnieuw een indrukwekkende toch door alle gebouwen heen met uitleg van mijn tolk. Af en toe greep ze mijn fototoestel en wurmde zich in allerlei hoeken om mij op een leuke manier op de kiek te zetten.

_BDM7832

_BDM7835

Na afloop van de tour kreeg ik van Sevak en zijn college een souveniertje. Een beeldplaatje van de kerk en een hangertje. We zetten onze trip voort en kwamen aan bij iets dat opnieuw mijn verbeeltenis te boven ging.

_BDM7780

Op een grote betonnen plaat, uitkijkend over een prachtig dal stond de MIG 1. De eerste straaljager, in originele staat. Ik liep er heen om het verhaal aan te horen van een van reisgenoten. De vrouw die ergens bij een bosje wat scharrelde, draaide zich om en bleek de vrouw te zijn die hier de verhalen vertelt. Een prachtige statige vrouw die haar kunstje deed. We namen uitgebreid de tijd voor foto’s. Toen ik verder wilde gaan, mijn maagje begon al aardig te knorren, liepen we een andere kant op. Daar stond een hele oude auto van de ontwerper van de MIG’s. Als Lenin in een glazen kist stond ook deze auto in zo’n zelfde conserveringsbak. Ik grapte nog dat deze zo in een Bond film kon gaan. Die humor sloeg wel aan.

   _BDM7853

  _BDM7866

_BDM7882    _BDM7874

Verder ging de reis. We kwamen aan bij een stuk grond waar je van denkt….Wat moet je ermee. Nou dat wisten ze wel. Er stapte een statige man uit met een donker Armeens gelaat en hagelwitte implantaten als tanden. Er werd mij advies gevraagd over dit stuk grond waar ondergronds een oude fabriek met gangen ligt. Ze willen er een museum van maken. Nu is dat niet echt mijn expertise legde ik uit maar ik heb er natuurlijk wel mijn ideeen over. Al tekenend, schetsend, vertellend kwam ik wel tot iets. Het jammere was dat alles dichtgegooid was (de ingangen van de tunnels) en ik dus niet kon zien of het wel de moeite waard is om te beginnen. Er kwamen steeds meer mannen die zich er mee gingen bemoeien.

_BDM7927   _BDM7940De burgervaarder wees en wees en natuurlijk gingen we (samen me Sevak) op de foto

Er werd gewezen, gezwaaid, gediscussieerd en tenslotte, ik viel echt om van de honger, de conclusie getrokken dat het zeker wel kan. Ik zal bij PUM vragen of zo’n project om toeristen ook op een andere manier te trekken mogelijk is. De burgemeester zei dat de mensen het wel zat zijn, al die oude kerken. Hij sprak daarmee niet namens mij overigens._BDM7923 We stapten in en ik kon het echt niet laten om te vragen of we nog wat te eten zouden krijgen. Nou, dat was niet tegen dovemans oren gezegd. We knalden een bergpad op en stegen met soms wel 25% naar het dorp om uit te komen bij het huis van de burgemeester. Zijn vrouw zou wel gaan koken zei hij. Die wist kennelijk van niets want de beeldschone vrouw zat lekker met haar kinderen schriftjes in te kleuren. Ze pakte een joekel van een vis en eigenlijk voordat ik het wist stond schitterende houten tafel vol met eten en drinken. Ik nam alvast een slokje van de Armeense wijn (home made)….Daar was de mokerslag……Het was inmiddels 16.00 uur en na het ontbijt van 9.00 uur was dit het eerste wat ik binnenkreeg. Ik vulde mijn maag met heerlijk eten. Het lekkerste eten wat ik tot nu toe heb gegeten. Echt verrukkelijk. Op de vraag of ik even van het toilet gebruik kon maken werd voor mij de buitendeur opengedaan en wees de vrouw mij naar een houten hok. Daar aangekomen was het inderdaad de WC. Een gat in de grond, een emmer er naast vol met WC papier. Ik bracht mijn kleine boodschap naar de aarde en verliet het houten hokje. Overigens had ik het ook gewoon in de open lucht kunnen doen want er zaten zoveel gaten in dat de hele straat mee kon kijken. Weer een ervaring rijker. Wat hebben we het dan goed in Holland.

_BDM7944       IMG_4169

Toen de discussie de Politieke kant op ging en het voor Venera niet meer te vertalen viel en ik moet zeggen ook voor mij niet meer te volgen was. (had ook met de 3 glazen wijn te maken) wandelden we nog even door het dorpje heen om een frisse neus te halen. Daar schiet je dan ook de mooiste foto’s!

 

Ik had de mededeling al gekregen dat het hier voor Venera zou eindigen. De volgende halte , Dsegh, zou te ver van haar huis zijn en in dat dorp wonen twee tolken, die ook bij de 1e presentatie aanwezig waren. Voor mij was dit een heel naar gevoel. Je bent je toch gaan hechten aan iemand die met veel passie haar werk deed. Toen we haar afzetten bij haar huis in Aleverdi weet ik dat ze op de eindpresentatie zal zijn. Het contact verloopt nu via de mail. Ze vertaalt alles nu op schrift voor me. Wij reden door naar het hoogst gelegen gedeelte waar ik zal zijn in Armenië. Dsegh. Na vele haarspeldbochten kwamen we in de sneeuw aan bij de vegetarische B&B aan. De bijzonder charmante dame met de zeer moeilijke naam, Byurghik, begroette mij met 2 warme handen. Al gauw zaten we tegenover elkaar maar spraken geen woord. Sevak had gezegd dat er geen internet is hier. Zij wil rust…….Toch bijzonder dat er een oude TV aan stond waar op dat moment live het gevecht om de wereldtitel zwaargewicht boxen aan de gang was met een Armeense favoriet. ‘Is voor de gasten’ , maar die waren er niet……. We hebben gisteravond geen woord gewisseld en ik miste mijn tolkje heel erg. Na gefrituurde zadenkoekjes en veel groente om op te knabbelen ben ik vroeg in mijn bed gekropen. Dat was eigenlijk ook wel eens lekker. Het bed sliep goed. Het electische kacheltje heeft zijn werk gedaan en alle verdere apparaten liggen aan de oplader. Byurghik gaat zo werken en ik kan mijn rapport verder afmaken. Om 11.00 mijn en 8.00 uur jullie tijd heb ik het gesprek met Byurghik en daarna ga ik op bezoek bij de volgende B&B maar dat zouden er ook 2 of 3 kunnen zijn. Ik kijk nergens meer van op……..(positief)

_BDM7960

The door to nothing !

De volgende verhuizing is een feit. Vanmorgen, zaterdag, ben ik precies een week weg.

Precies om half 9 was ik klaar met mijn koffers en liep naar de Taveerne met het gastenboek in de hand. Daar aangekomen was alles donker. Ik deed de deur open en er hing een zware shag lucht. Een van de    ‘workers’ schrok wakker vanuit een stoel en begroette mij. Niet met woorden, want ze spreken geen Engels en daardoor is communicatie niet mogelijk. Hij redde wat er te redden viel en begon zowaar te draven. De kok, een vrouw van dik in de zestig arriveerde even later. Ik schreef op mijn gemakje een leuk verhaal in het gastenboek en keek hoe mijn tafel werd volgezet. Koffie en thee en 2 worstjes die ik nauwelijks 1 minuten daarvoor een pan met veel te hete olie had horen vallen. Het siste alsof de stroomtrein van Amersfoort naar het spoorwegmuseum onderweg was met veel stoom in de pijp. Die heb ik maar laten liggen.

_BDM7602

 Een paspop voor de ramen

 

Sona en Venera kwamen samen aan om me op te halen. Ze wonen vlak bij elkaar in Aleverdi en waren er rond 11.00 uur. De reis ging naar Tumanyan, naar de B&B van Anush en Stephan. Met de privechauffeur van het hotel scheurden we, al bellend, door de bochten. Een onveilig gevoel heb ik niet meer gehad. Dat stadium ben ik inmiddels wel voorbij. Aangekomen bij de B&B werden we zeer hartelijk begroet. Het was er wel heel koud binnen. Een meisje, de dochter, met een verstandelijke beperking was er ook. Ik heb mijn spullen neergelegd en mijn koffers geopend (het wordt er al aardige een zootje in) en pakte een sleutelhanger met klompjes die ik van Luit had meegekregen. Luit is de landen vertegenwoordiger van PUM in Den Haag. ‘ Wil je wat kralen mee?’ vroeg hij vlak voor de reis. Natuurlijk wilde ik dat. Het meisje glom gelijk en rende naar buiten om het aan iemand te laten zien. Vader Stephan riep iets in mijn richting dat later een bedankje bleek omdat het vandaag ook haar verjaardag was…….Tja_BDM7618

Na een lekker lunch, nou ja lekker…niet alles. Ik weet niet of iemand van de lezers wel een Veldzuring heeft gegeten en dan ook nog in soepvorm…. Ik heb het opgegeten want ik wil echt alles proeven maar dit is niet iets dat ik op de kaart zou zetten. Het hele huis rook naar paard. Mijn moeder appte dat ze het ook nog wel eens koopt. Nou, laat maar…..

_BDM7685

Stephan en ik op de foto, heel hoog in de bergen

Na het gesprek had Venera geregeld dat we naar een kerkje zouden gaan in de Bergen. Stephan, de eigenaar van de B&B, gaf aan dat dat natuurlijk te regelen viel. In een opel vertrokken we naar iets dat later opnieuw een schat bleek te zijn dat ik weer in mijn levensbagage mee kan nemen. Na een paar kleine bochtjes maakte onze gastheer een bocht naar links en daarna stijl omhoog naar rechts. We gingen via een grasweg met sneeuw door een tunneltje heen dat aan weerszijde echt maar 5 cm overhield aan beide kanten. Daarna een stijle bocht naar rechts en hoog ging het…echt hoog. Het gas ging erop en we spoten omhoog. We naderden de sneeuwgrens en dat was de reden om de Opel vol onderin te trappen. Helaas. We gleden, verloren de grip en de auto sloeg af. Tot hier en niet verder dacht onze Duitse vierwieler. De tocht die toen volgde was weer adembenemend. Mijn hoogtevrees is weg. Ik stond op richels en keek honderden meters naar beneden. Ik klom op trappen die geen trappen waren en sprong van steen tot steen om uiteindelijk uit te komen bij een kerkje dat tegen de rotsen is gebouwd en vol met fresco’s hing en ook geen kleintjes maar echt hele grote.

_BDM7724

Na een fotoshoot van iedereen bekeken we alle gebouwen die er stonden. De kerk is eind jaren 80 door een enorme rots geraakt en recht in het hart geraakt. Daardoor is alles vernietigd en zijn ze nu aan het renoveren geslagen. Toch komen er op deze onherbergzame omgeving nog mensen want er staan schilderijen en ook kaarsen en lucifers in de stenen kapelletjes. Enorme _BDM7666fresco’s flankeren de muren _BDM7758die in weer en wind steeds weer klappen krijgen. We klauterden weer naar beneden en ik moet zeggen, het was echt heel vermoeiend deze excursie. Het eindigde met een deur van Ijzer (verroest) die naar niets leidde. Venera en ik zijn nog op zoek naar een titel.

Zoiets als ‘ the door to nothing’. (links)

Net toen we weer bij de auto waren zag ik een trui zwaaien in de bomen. Van wie zou deze toch zijn? Ik zal het niet weten.

_BDM7766

_BDM7644

Ik had begrepen dat we, terwijl ik op mijn tandvlees liep, dat we naar en volgende kerkje gingen. Er werd nog gevraagd of ik eerst nog wat wilde rusten. Ik dacht…ach laten we het maar gelijk doen, dan kan ik daarna rusten. Wat schetst mijn verbazing dat we voor een huis stopten en er een bezoek aan een nieuwe B&B tevoorschijn kwam. Zelfs voor Venera was het een verrassing. Zij had ook begrepen dat we naar een nieuw kerkje gingen.

Het sneue is dat deze dame, Svetlana uit Oekraïne, niet wat gebeld. We stonden er zomaar voor de deur. De lezer met gevoel kan wel nagaan dat het voor haar en haar dochter dikke stress was. De expert voor de deur en niets op tafel. Ik had met haar te doen. In rap tempo werden er allerlei zoete broodjes gebracht met thee (uit eigen tuin) en ik vroeg om een blaadje en een pen. Dat kwam ergens vandaag waar heel lang geen hand in was geweest. Het gesprek begon en ik ben toch verbaasd dat ik wel 13 aanbevelingen kon geven, nadat we ook de B&B kritisch hadden bekeken. Deze dame is een echte kanjer. Ze wil en wacht niet op de dingen die komen gaan. Ze heeft bedden besteld en kan beginnen. Toch zal ze eerst wat muren en wat vloeren moeten boenen want anders zal het wat vreemd aanvoelen voor de gasten. Ik zal jullie de details besparen.

_BDM7771Met Svetlana en dochter op de foto

We liepen terug naar de B&B van de gastvrouw en heer en aten een heerlijk hapje. Daarna hebben we nog wat gewerkt en Venera vertaald. Het loopt als een trein tussen ons. Omdat haar huis te ver weg is heeft ze ook in de B&B geslapen. Dat is echt heel makkelijk. Ik heb haar als kado een trainingsspel gegeven met kaarten en afbeeldingen waarop dingen staan die je cursisten kan laten pakken om zichzelf voor te stellen. We speelden een start van een training. Zij pakte, en ik had dat nog niet gezien, de stokoude boot die op het strand vast was komen te zitten en daar al jaren ligt. Op de vraag waarom kon ze geen duidelijk antwoord geven. Het antwoord weet ik inmiddels wel want ze heeft er kennelijk in bed over nagedacht:’ I took this one because I like the colour and I do not wanna choose another’. Een wat fylosofische bewering waar ik ook over na moest denken. De morgen is al aangebroken en ik weet al wat er allemaal is gebeurd. Toch geef ik een heel klein tipje van de sluier….Ze hebben me mijn Venera afgenomen voor 2 dagen en ik zie haar weer op de finale presentatie a.s dinsdag om 14.00 uur en dat terwijl de B&B waar Ik nu zit geen woord buiten de deur spreekt….………..Voelen jullie ook met me mee? Wordt vervolgd!

Anush zorgde goed voor me

_BDM7629

Abraham in Akhtala Monestry

Het was een kort nachtje vannacht. Het tijdsverschil maakt een en ander wat ingewikkelder. Communiceren met thuis is makkelijk, maar 3 uur is toch wel een hoop. Vanmorgen werd ik wakker en zag op mijn telefoon een berichtje van Hermien: Ben je al wakker…..en 4 minuten later….Nee dus, ik ga weer slapen. Tja, je loopt elkaar wel eens mis.

_BDM7556
De eerste hindernis van de dag waren deze 4 dappere dieren die voor de lada liepen.

Het ontbijt met 2 goed gekookte eieren, bramenjam uit eigen dorp (want het is een hotel en in de ‘eigen tuin’ wordt nu verbouwd en zal een tuin niet meer terugkeren) en verse kaas en natuurlijk een eigen gemaakte crème fraiche. Dat doen ze overal op en in hier in Armenië. Op het brood, door de ‘iets dat op spinazie lijkt en de tolk nog moet achterhalen’, op het brood, je kunt het zo gek niet benoemen. Na het ontbijtje nam ik mijn intrek in de lounge van het hotelgedeelte waar mijn kamer is. Ik had een paar uur de tijd om aan mijn rapport van PUM te schrijven. Dat lukte geweldig. Als ik zo alle adviezen op een rijtje zie, dan kan het hier best wel wat worden.

_BDM7564

Na het ontbijt vertrokken we naar Mary. Een B&B in het dorp. Daar aangekomen werd er niet opengedaan. We bonkten en riepen maar geen Mary. Dat zou jammer zijn want we zijn in de Lada van het hotel meer achteruit dan vooruit bij haar B&B aangekomen. Het is spekglad en er ligt 30cm sneeuw. Het laatste stuk hebben we moeten lopen. De entrée deed niet veel goeds vermoeden. Oude verroeste hekken en deuren. Toch is alles wat je ziet aan de buitenkant vaak niet wat er zich binnen heeft afgespeeld. Mary was inmiddels naar buiten gekomen en deed alsof er niets aan de hand was. ‘ good morning, how are you’. Helaas houdt het daarmee voor de meeste B&B eigenaren op. Zo ook voor deze dame die de 60 al is gepasseerd. De B&B bleek een goudmijntje in wording. In haar B&B is al 15 jaar niet serieus gewerkt. Leuke kamers, Een vervallen zwembad, een sauna die al 15 jaar geen stoom heeft gegeven en een koud waterbad binnen in een wellness gebouw dat van voor de tijd dat het woord wellness nog niet bestond. Een hangend prieel waarvan een bruidspaar alleen maar droomt om in te zitten na de plechtplegingen of fotoshoot. Weeeergalooos mooi. Onder het huis een met gewelven gevormde ruimte met grote snookertafel, dansvloer, groot schaakspel, en 2 knotsen van boomstammen als tafel waar 30 man aan kunnen zitten. De sfeer ademt gezelligheid uit. Het enige minpuntje, maar een kniesoor die daar op let, het was er -6. De kruidenthee uit eigen tuin verwarmde wel wat. De zoete broodjes waren heerlijk en het gesprek waardevol en het ophalen van de vragen en de oplossingen verliep af en toe met een rilling maar voor de rest ok. Haar huis hangt en staat vol met spullen en persoonlijk gebrachte dingen van beroemde Armeniers. Venera kende haar. Ze was haar muzieklerares. De piano uit 1890 brachten herinneringen naar voren. Venera gaf aan dat als haar medestudenten weten dat er een stoel door Sergey Paradjanov is neergezet en een ondertekend schilderij hangt, ze allemaal het willen zien.IMG_4133

We hebben heerlijk zoete dingen gegeten en vertrokken al lopend weer naar het Hotel. Heerlijk in de sneeuw met opnieuw een leuk kado erin, een historisch boek dat ze ooit van een beroemde Armenier heeft gehad. Het kan niet op!

Na de lunch van gekookte kip met een crème fraich papje met knoflook en salade, brood en brood heb ik met Sona gesproken. De eigenaresse van het hotel. Ze had veel vragen en wensen. Ik heb mijn best gedaan om ze allemaal te beantwoorden. Rond 14.30 uur stond de chauffeur klaar om ons naar een nieuw monument te brengen, de Akhtala monastery.S1450006
Daar aangekomen bleek er niemand te zijn. De deur naar het hoofdgebouw zat op slot. Venera snelde naar de chauffeur en vroeg hem aan te bellen bij de oppaster die er vrijwel naast woont. Ze kwam terug en we wachtten. Al snel kwam er een dikkige man aan. Ik gaf hem een hand en stelde me voor. Hij rammelde echter aan de deur en begon op zijn Armeens te vloeken. ‘its someone who wants to pray’ zei Venera. Dat bleek inderdaad zo. De man ,die rook naar 18 flessen eigen gemaakte Wodka, snelde naar de poort en kwam even later terug. Aan zijn zijde een dikke kleine vrouw in een knalgeel jack. Al zwaaiend en tierend kwamen ze dichterbij. Venera zei me, maar dat had ik inmiddels ook wel door, dat hij boos was waarom het niet open was.

S1450026

Enfin, de vrouw kwam naar mij toe, gaf me een hand en zei: Sprechen sie Deutsch? Tuurlijk! We gingen naar binnen en wat ik daar zag gaat alles teboven. De hele kerk vol met fresco’s uit de 11 eeuw. De dronkaard stak een kaars aan en verdween weer van het toneel. De vrouw gaf een prachtige uitleg van de schitterende beelden uit de bijbel. Pontius Pilatus.

De joodse rechters, de mannen die Jezus naar het kruis hebben gedragen en Maria Magdalena en natuurlijk Abraham zitten als aardvader op een stoel. Ik heb genoten. Venera vulde van alles aan en kocht voor mij een Granaatappel sleutelhanger. Het brengt geluk en is een Armeens teken van verbondenheid. Buiten kocht ze van een zwerver ook nog een klompje koper en gaf het me.S1450033

S1450021

We bekeken de ondergrondse schuilkelders. 2 Kapelletjes waar ook afbeeldingen van een hele uitgemoorde familie met baby lagen. Ik kende het verhaal niet maar het moet van een maand geleden zijn geweest wanneer een doorgedraaide Rus op alles schoot en uitmoorde. Ik zag dat Venera het er moeilijk mee had. Bloemen en chocolade lag in de vervallen kapel. Dat gooien en eten ze om te rouwen.
We glibberden terug naar het hotel en warmden ons aan kruidenthee. Sona kreeg het hele verhaal van de aanbevelingen te horen en ik heb haar website geanalyseerd en haar in contact gebracht met de Best Western keten. Ze straalde van oor tot oor. Ik heb haar op youtube een 30 lessen durende cursus Engels voor beginner laten zien en een binnen en buiten speeltuin google opdracht laten uitvoeren. Haar dat kon niet meer stuk. Ik heb inmiddels mijn 3 liter cognac gekregen. Tom zei met net : laat het opsturen joh! Dat krijg je nooit het land uit.

We ontmoetten Juan. Op zich niets bijzonders maar toen hij niet uit het betalen kwam riep ik hem en bood hem een tolk aan. Van het een kwam het ander en we spraken een tijdje. Hij vroeg me waar ik vandaag kwam. Toen ik Holland zei, zei hij ….ooooh dan vind ik jou koningin de mooiste vrouw van Nederland. Ik zei tegen hem:’ Dan moet je uit Argentinië komen. Dat was ook zo.

S1450042

We maakten ons dagelijk ritueel af met een evaluatie van de dag en aten spare ribs in de Taveerne. De eigenaresse at natuurlijk met ons mee. Ze is een charmante tijger die hier op de werkvloer alles aanstuurt. Respect voor die dame die zeker ook nog geen 40 is.

Op de valreep kreeg ik nog een telefoontje van Sevak, de directeur van mijn opdrachtgeven. Of ik morgen een vriend van hem kan bezoeken. Die heeft een oude Russische fabriek waar hij een museum van wil maken. Ik neem mijn camera zeker mee. Dat is voor later. Morgen vertrek ik eerst naar Tumanyan (alles eindigt hier op Yan). Daar slaap ik in een B&B van de volgende deelnemer.

Tot later……….                                                                                      een oude verroeste kabelbaan